۰۷
مهر

معرفی رشته مهندسی صنایع

سال‌ها مدیران، مهندسان را فاقد بینش جامع مدیریت می‌دانستند و مهندسان، مدیران را فاقد تخصص فنی. رشته مهندسی صنایع، پلی بین مدیریت و مهندسی قرار شد و اختلاف دیرین این دو رشته را حل کرد.

رشته مهندسی صنایع

یک مهندس صنایع می‌تواند با تخصص خود بیشترین کمک را به یک مدیر بخش صنعت داشته باشد.

چرا که یک مهندس صنایع تخصص مدیریت را هم داراست ولی یک مدیر الزاما تخصص مهندس صنایع را ندارد. در واقع کار مهندسی صنایع مانند یک پل، اتصال بین اهداف مدیریت و عملکرد عملیاتی سازمان‌ها است.

در مجموع مهندسان صنایع بیشتر درگیر افزایش بهره‌وری در مدیریت منابع انسانی، روش‌ها و تکنولوژی‌هایی شامل کاربرد اصول و تکنیک‌هایی است که باعث طراحی و نصب سیستمهایی می‌شود که شامل انسان، مواد، اطلاعات، انرژی و تجهیزات مختلف برای فراهم کردن شرایط تولید کالا و ارائه خدمات به شکل مناسب می باشد.

درحالی که سایر رشته‌های مهندسی بیشتر درگیر ماهیت فنی فرآیندها و فرآورده‌ها هستند.

در واقع مهندسی صنایع تنها رشته مهندسی است که عامل «انسان» یکی از مؤلفه‌های اصلی سیستم‌های مورد مطالعه آن را تشکیل می‌دهد. در نتیجه مهندسان صنایع در تیم‌های میان رشته‌ای برای امور برنامه ریزی، نصب و کنترل و بهبود فعالیت‌های مؤسسات به خدمت گرفته می‌شوند.

مهندسی صنایع شاخه‌ای از مهندسی است که سعی در بهتر کردن کارها دارد.

مهندسان صنایع نسبت به کاهش هزینه‌های تولید، افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت محصولات و خدمات، اطمینان از سلامت و ایمنی کارگران، محافظت از محیط زیست و رعایت مقررات دولت دغدغه دارند.

مهندسان صنایع ، برای از بین بردن اتلاف وقت، پول، مواد و انرژی تلاش می کنند.

به عنوان مثال، مهندسان صنایع ممکن است برای ساده‌سازی اتاق عمل، کوتاه کردن یک خط غلتک، خطوط مونتاژ ایمن‌تر و کارآمد‌تر کار کنند و تحویل کالا را تسریع کنند.

در تمام مراحل تولید و فرآوری مهندسان صنایع مشارکت دارند. آن‌ها ممکن است امکانات جدیدی را از پایین به بالا طراحی کنند، یا ممکن است مسئولیت بهسازی، گسترش یا پیکربندی مجدد امکانات موجود را داشته باشند.

همچنین ممکن است ملزم به طراحی تجهیزات جدید یا نوشتن مشخصات برای تجهیزات خریداری شده از فروشندگان خارجی و اطمینان از مطابقت آن شرایط باشند.

آن‌ها همچنین ممکن است نیاز به بازگرداندن امکانات و تجهیزات موجود، طراحی فرایندهای جدید و طراحی ابزارها و وسایل جدید داشته باشند.

به منظور حفظ این استانداردها ، مهندسان صنایع باید دانش درستی در بسیاری از زمینه‌های مهندسی داشته باشند و همچنین با فرآیندهای کاری، تجهیزات، ابزار و مواد به منظور طراحی سیستم‌ها و تجهیزات مطابق با الزامات مربوط به هزینه، کیفیت، ایمنی و حفاظت از محیط زیست آشنایی داشته باشند.

  • برنامه‌ریزی وتحلیل سیستم‌ها
  • تکنولوژی صنعتی
  • ایمنی صنعتی
  • تولید صنعتی
  • لجستیک و زنجیره تامین
  • مدیریت نوآوری و فناوری
  • بهینه‌سازی سیستم‌ها
  • سیستم‌های سلامت
  • کیفیت و بهره‌برداری
  • سیستم‌های اطلاعاتی
  • سیستم‌های کلان
  • مدیریت مهندسی
  • مدیریت پروژه
  • مهندسی مالی
  • آینده پژوهی

دکترای صنایع برخلاف کارشناسی ارشد آن که دارای گرایش‌های متنوعی است، تنها یک گرایش با نام  «مهندسی صنایع» دارد.

در کشور ما، بازارکار خوبی برای مهندسان صنایع وجود دارد چرا که هر سازمان، شرکت یا مؤسسه صنعتی، تجاری و خدماتی در کار خود به مهندس صنایع نیاز دارند.

البته به شرطی که فرد دارای تخصص، دانش، مهارت و تجربه کافی و خوبی در این زمینه باشد.

با توجه به رشد و توسعه صنایع و تولیدات مختلف در کشور، پیش بینی می‌شود آینده شغلی خوبی پیش روی مهندسی صنایع در ایران باشد.

از مهم‌ترین زمینه‌های کاری که مهندسان صنایع با آن درگیرند می‌توان به این موارد اشاره کرد:

مدیریت تولید

مهندسان تولید در رقابت‌های جهانی در راستای کسب مزیت‌هایی، از مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و اقتصاد همراه با مهندسی صنایع بهره می گیرند تا مسائل طراحی، توسعه و اجرای عملیات سیستم‌های تولیدی پیشرفته را به طور مؤثر حل کنند.

سیستم‌های تولیدی

این گرایش کاری بر روی طراحی وکنترل تولید، توزیع وسیستم‌های خدماتی تاکید دارد و شامل طراحی کارخانه، طراحی حمل ونقل، برنامه ریزی تولید و کنترل موجودی است.

مهندسی مالی

مهندسی مالی برای افرادی که تمایل به کارهایی نظیر مدیریت مالی، بانکداری و امور مشاوه‌ای مالی دارند در نظر گرفته شده است. آموزش در این زمینه نیز شامل فرایندهای احتمالی بهینه سازی، بازارهای مالی و کاربرد آن‌ها و محاسبات است.

مهندسی کیفیت

گرایش مهندسی کیفیت در مهندسی صنایع تلاش درجهت تربیت افرادی دارد که بتوانند با مفاهیم و ابزارهای فنی و مدیریتی، سیستم‌های کیفیت را اجرا و هدایت کنند. آموزش در این زمینه به بهبود کیفیت استراتژی‌های کیفیت سازمانی و روش‌های آماری می‌پردازد.

مدیریت مهندسی

در چند دهه اخیر این زمینه پیشرفت زیادی صورت گرفته است. دلیل این پیشرفت را در سه سطح ملی، صنعت  و فردی می توان دید.

مهندسی سیستم‌های اطلاعاتی

علاقه مندان به این گرایش مایل به یادگیری مهارت‌های مهندسی و مدیریتی با تاکید بر سیستم‌های اطلاعاتی و محاسباتی هستند. این افراد با مهارت‌های همچون برنامه‌نویسی کامپیوتر ومهارت‌های مربوط به سیستم‌های اطلاعاتی و آشنایی با نرم افزارهای متفاوت، قادرند سیستم‌های اطلاعاتی را برای کنترل زنجیره عرضه تولید و تجارت طراحی کنند.

مدیریت پروژه (کنترل پروژه)

در واقع کنترل اجزای دقیق و کامل برنامه تدوین شده است در جهت حفظ مسیر پروژه برای دستیابی به یک تعادل اقتصادی موجه بین سه عامل هزینه، زمان و کیفیت برای اجرای پروژه است.

بازار کار رشته مهندسی صنایع بسیار گسترده است و امکان فعالیت در قسمت های مختلف برای مهندس صنایع وجود دارد که اینها هر کدام درآمد متفاوتی می توانند داشته باشند. اگر افراد در بخش دولتی کار کند با توجه به قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق می گیرند و اگر در بخش خصوصی کار کنند با توجه به شرایط و معیارها که وابسته به میزان تحصیلات و دانش و سابقه کار افراد است می‌توانند دریافتی متفاوتی داشته باشند.

این افراد می توانند در سمت های مختلف سازمانی (کارشناس، سرپرست و مدیر) مشغول به کار شوند و همچنین میتوانند بعنوان کارشناس فنی، برنامه ریز، کارشناس کنترل پروژه، کارشناس تضمین کیفیت، مهندس صنایع، سرپرست کنترل پروژه، سرپرست برنامه ریزی، مدیر پروژه، مدیر کارخانه و غیره کار کنند.