۳۰
شهریور

معرفی رشته کار درمانی

در توضیح این رشته در ابتدا باید گفت که بسیاری از افراد جامعه فکر می‌کنند کار درمانی رشته‌ای مرتبط با پیدا کردن کار و شغل است، عده‌ای آن را با کاردانی اشتباه می‌گیرند، برخی گمان می‌کنند کاردرمان مشکلات شغلی را درمان می‌کند! بسیاری تصورات غلط دیگر که کاردرمانگرها معمولا با آنها مواجه می‌شوند. شاید به شکل بسیار ساده و ابتدایی بتوان کاردرمانی را اینطور تعریف کرد:

‎رشته‌ای است که رویکردهای درمانی را در ۳ سطح «جسم ، ذهن، روان» در قالب فعالیت هدفمند و معنادار ارائه می‌دهد. یعنی درمان بوسیله کار و فعالیت!

کاردرمانی یا آکیوپیشنال تراپی (occupational therapy) یا ارگوتراپی (به زبان فرانسوی) یکی از رشته‌های علوم توانبخشی است که میزان توانایی‌ها و ناتوانایی‌های بیمار را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. منظور از نا توانی‌ها اتفاقاتی است که ممکن است بر اثر عوامل مختلف از جمله‪ بیماری‌های‌ مختلف‌، سکته‌‌های‌ مغزی‌، حوادث‌، تصادفات‌، جنگ‌، عقب‌ ماندگی‌های‌ ذهنی‌ و … باشد. بنابراین کاردرمانگر بر اساس‌ تشخیص‌ و معرفی‌‪ پزشک‌ درمان‌ جسمانی‌ و روانی‌ بیماران را بر عهده می‌گیرد و آنها را در بهبود و تقویت عملکردشان یاری می‌نماید.

در واقع هدف از این رشته بهبود و توانبخشی ناتوانی‌های بیماران و همچنین آموزش و درمان معلولین می‌باشد. رشته کار درمانی در گروه رشته‌های پیراپزشکی قرار دارد و امکان تحصیل در رشته کار درمانی در ایران در مقاطع کارشناسی‌ پیوسته‌ و کارشناسی‌ ارشد ناپیوسته‌ و دکتری وجود دارد. رشته کار درمانی در مقطع کارشناسی گرایش خاصی را در بر نمی‌گیرد.

‎اما فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی کار درمانی می‌توانند در مقطع کارشناسی ارشد در رشته‌هایی چون مدیریت توانبخشی، علوم تشریح، اپیدمیولوژی، انفورماتیک پزشکی، نانو تکنولوژی پزشکی، آمار زیستی، فناوری اطلاعات سلامت، مدیریت خدمات بهداشت درمانی، تاریخ علوم پزشکی، آموزش پزشکی ادامه تحصیل بدهند.

شامل دو گرایش «کار درمانی جسمی» و «کار درمانی روانی»  می‌شود.

‎دوره آموزش رشته کار درمانی در مقطع کارشناسی شامل 128 واحد می باشد که 20 واحدآن مربوط به دروس عمومی، 28 واحد دروس پایه، 56 واحد دروس اختصاصی و 24 واحد نیز مربوط به دروس کارآموزی در عرصه رشته کار درمانی می‌باشد.

دروس عمومی

‎مبانی نظری اسلام –  اخلاق اسلامی – انقلاب اسلامی-  تاریخ و تمدن اسلامی-  آشنایی با منابع اسلامی – ادبیات فارسی – زبان عمومی – تربیت بدنی 1 و 2

‎دروس پایه

‎فیزیولوژی عمومی – آناتومی اندام‌ها – آناتومی سیستم اعصاب – روانشناسی رشد – مقدمه‌ای بر روانپزشکی – مقدمه‌ای بر ارتوپدی – نورولوژی – کمک‌های اولیه – آمار- فیزیولوژی اعصاب -آناتومی سر و گردن و تنه – آناتومی سطحی – روانشناسی مرضی – مقدمه‌ای بر روانپزشکی کودک – بیماری‌های داخلی – آشنایی با مبانی آزمایشات پاراکلینیک

‎دروس تخصصی

‎زبان تخصصی – مبانی کاردرمانی و توانبخشی – تئوری فعالیت – کینزیولوژی و بیومکانیک 1 و 2 و 3 – ارزشیابی عضلانی و اندازه گیری دامنه حرکتی مفاصل – کاردرمانی در بیماری های کودکان – کاردرمانی در اختلالات روانی اجتماعی 1 و 2 – کاردرمانی در عقب ماندگی ذهنی – مقدمه ای بر روش تحقیق در کاردرمانی – مشاوره در کاردرمانی – ساخت انواع اسپلینت – سمینار – مدیریت کاردرمانی – فعالیت های روزمره زندگی – فعالیت‌های هدفمند و تجزیه و تحلیل آنها 1 و 2 و ‪3 و 4 – رشد کودک – وسایل کمکی و اعضای مصنوعی در کاردرمانی – بازی و تفریح در کاردرمانی – جامعه شناسی در کاردرمانی – تکنیک‌های حرکت درمانی – گروه و روابط بین فردی

‎دروس کارآموزی

‎کارآموزی در عرصه (مشاهده بالینی روانی) – کارآموزی در عرصه روان 1 و 2 – کارآموزی در عرصه مستقل – کارآموزی در عرصه (مشاهده بالینی جسمانی) – کارآموزی در عرصه جسمانی 1و 2 و 3

کشور ما با کمبود متخصص‌ این‌ رشته‌ روبرو است‌ و هر ساله‌ بیمارستان‌ها، کلینیک‌های‌ توانبخشی‌، سازمان‌ بهزیستی‌ کشور و هلال‌ احمر برای‌ جذب‌ فارغ‌ التحصیلان‌ رشته کاردرمانی‌ اعلام‌ نیاز می‌‌کنند. همچنین‌ فارغ‌ التحصیلان این‌ رشته‌ می‌توانند با مجوز وزارت‌ بهداشت‌ و درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ و سازمان‌ بهزیستی‌، اقدام‌ به‌ تاسیس‌ کلینیک‌ خصوصی‌ شبانه‌ روزی‌ کنند. بیشترین امکان کاری برای کاردرمانگرها، در سازمان بهزیستی، بیمارستان‌های توانبخشی و روانی، درمانگاه‌ها، سرای سالمندان، مراکز نگهداری عقب مانده‌های ذهنی و مراکز کار درمانی می باشد.

کارشناسان و متخصصان کاردرمانی با تسلط بر علوم مختلف از جمله فیزیولوژی، آناتومی و روانشناسی یک برنامه جامع درمانی و درصورت لزوم رویکردهای جبرانی و تطابقی به مراجعه کنندگان ارائه می‌دهند که تمامی حیطه‌های زندگی فرد را در نظر می‌گیرد.

به عنوان مثال کاردرمانگر تمریناتی که برای بهبود مهارت‌های حرکتی در نظر گرفته است را در قالب یک فعالیت معنی‌دار در می‌آورد و از مراجع می‌خواهد به جای تکرار یه سری الگوهای حرکتی که برایش بی‌معنی است یک فعالیت هدفمند و معنی‌دار انجام دهد.

در واقع در کاردرمانی، کاردرمانگر علاوه بر توجه به درمان بیماری تا حدی که امکان پذیر است تاثیرات جانبی که بیماری بر روی ابعاد مختلف زندگی فرد می‌گذارد را نیز مورد بررسی قرار می‌دهد و راهکارهای درمانی و جبرانی مختلف را برای جلوگیری و رفع مشکلات مورد بررسی قرار می‌دهد.

به طور دقیق‌تر هدف کاردرمانی با همکاری سایر اعضای تیم توانبخشی (فیزیوتراپیست، گفتار درمانگر، ارتزیست پروتزیست، شنوایی شناس، بینایی سنج) و سایر افراد تیم درمان (پزشک، روانشناس، پرستار، مددکار اجتماعی و…) و بویژه با همراهی خانواده فرد، رساندن مراجع به احساس کفایت و ارزشمندی است.